Zaoferowano mi „ucieczkę" ze składkami ZUS do zagranicznych instytucji ubezpieczeniowych?

Przedstawiana oferta jest dość wątpliwa z prawnego punktu widzenia. Na pierwszy rzut oka propozycja wydaje się bardzo atrakcyjna: oplata stałego abonamentu w wysokości 400-500 zł a w zamian „wolność od ZUS". Firma pośrednicząca podpisuje z przedsiębiorcą umowę o pracę na minimalną część etatu i od tej minimalnej części opłaca u zagranicznego ubezpieczyciela minimalne składki. Umowa najczęściej dotyczy telepracy bądź pracy wykonywanej na odległość w formie elektronicznej. Zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE L 200 z 07.06.2004 r.) osoba, która prowadzi działalność gospodarczą w jednym państwie Unii Europejskiej i jednocześnie wykonuje pracę najemną w innym państwie Wspólnoty podlega ustawodawstwu państwa, w którym wykonuje pracę najemną. Należy to rozumieć w ten sposób, że składki płaci się tam gdzie jest etat, a nie tam, gdzie prowadzona jest działalność gospodarcza.
Wspomniane rozporządzenie wskazuje jednak wyraźnie, że aby móc opłacać składki w systemie ubezpieczeniowym państwa, w którym została zawarta umowa o pracę, praca ta musi być faktycznie wykonywana na terenie tego państwa. Umowy o pracę zawarte np. w Wielkiej Brytanii czy na Litwie, ale przewidujące wykonywanie obowiązków za pośrednictwem Internetu przez osoby faktycznie rezydujące w Polsce, nie skutkują więc zmianą ustawodawstwa, a tym samym nie mogą być podstawą do odprowadzania składek do brytyjskiej czy litewskiej instytucji ubezpieczeniowej. Może się więc okazać, że polscy przedsiębiorcy pracujący dla brytyjskich lub litewskich firm będą zobowiązani do opłacenia należnych składek (wraz z odsetkami) do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

więcej

ZUS Polaków zatrudnionych za granicą oraz cudzoziemców pracujących w Polsce

Z dniem 1 maja 2010 r. wchodzi w życie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE L 200 z 07.06.2004 r. ). Uchyla ono przepisy rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 z 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. U. WE L 149 z 05.07.1971 r. ze zm.) z wyjątkiem przypadków określonych w art. 87 ust. 8 oraz w art. 90 ust. 1 rozporządzenia 883/2004
Najważniejsze zmiany w porównaniu z dotychczas obowiązującymi przepisami to:
1) Dłuższy okres oddelegowania.Nowe rozporządzenie zakłada 24-miesięczny okres oddelegowania. Nie przewiduje się możliwości przedłużenia delegowania ponad ten okres.
2) Likwidacja formularza E 102. Jako, że nowe przepisy nie przewidują możliwości przedłużenia oddelegowania, ulegnie likwidacji formularz E 102.
3) Zastąpienie formularza E 101. Formularz E 101 zastąpiony zostanie formularzem o symbolu A1.
4) Obowiązek bezpośredniego podlegania ustawodawstwu państwa, w którym pracodawca wysyłający ma siedzibę Rozporządzenie wykonawcze nr 987/2009 wprowadza zasadę, że pracownik oddelegowany musi, bezpośrednio przed oddelegowaniem przez okres co najmniej 1 miesiąca podlegać ustawodawstwu państwa, z którego ma być oddelegowany.
5) Definicja pracodawcy "normalnie prowadzącego działalność". Decyzja komisji administracyjnej ds. zabezpieczenia społecznego nr A2, która zastąpiła dotychczasową decyzję nr 181 z 13 grudnia 2000 r. doprecyzowuje kryteria, które musi spełnić przedsiębiorstwo chcące oddelegować swoich pracowników do innego państwa członkowskiego. Decyzja nie zawiera progów ilościowych, nie wskazuje też instytucjom ani pracodawcom jak interpretować wymienione wyżej kryteria.
6) Przerwy w oddelegowaniu. Uregulowana została kwestia przerw w delegowaniu. Według nowej decyzji nr A2 krótkie przerwy spowodowane np.: urlopem, chorobą, szkoleniem itp. nie powodują przerwania delegowania. Dopiero przerwa dłuższa niż 2 miesiące może spowodować, że okres delegowania pracownika u tego samego pracodawcy, do tego samego kraju będzie zliczany na nowo.

W rozporządzeniu tym została uregulowana sytuacja różnych grup zawodowych. Jednakże podstawowe znaczenie mają unormowania dotyczące pracowników delegowanych oraz osób prowadzących działalność na własny rachunek, które na pewien okres przenoszą ją za granicę. Szczegółowe postanowienia dotyczące określania mającego zastosowanie ustawodawstwa zawarte są w Tytule II obejmującym artykuły od 11 do 16 rozporządzenia 883/2004. Osoby te, jeżeli zostaną wysłane do pracy w innym niż Polska państwie członkowskim lub przenoszą działalność do innego państwa członkowskiego, mogą więc nadal podlegać polskim przepisom z zakresu zabezpieczenia społecznego, przy spełnieniu warunków określonych w przepisach prawa wspólnotowego. Z dniem 1 maja 2010 r. wejdzie w życie również Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 r. z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia nr 883/2004 (Dz. U. UE L 284/1 z 30.10.2009 r.).

więcej

Składka na FP

Obowiązkową składkę na Fundusz Pracy opłaca się od kwot stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, nie niższych, w przeliczeniu na okres miesiąca, niż minimalne wynagrodzenie, tj. od 1 stycznia 2005 r. nie niższych ni 849 z, od 1 stycznia 2006 r. nie niższych ni 899,10 zł, od 1 stycznia 2007 r. nie niższych ni 936 zł, od 1 stycznia 2008 r. nie niższych niż 1126 zł, od 1 stycznia 2009 r. nie niższych ni 1276 zł, a od 1 stycznia 2010 r. nie niższych ni 1317 zł. Oznacza to, że np. osoba, o której mowa w art. 18a ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, opłacająca składki na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne od kwoty stanowiącej 30% minimalnego wynagrodzenia nie opłaca za siebie składek na Fundusz Pracy. Składki na Fundusz Pracy odprowadzają te osoby prowadzące pozarolnicz działalność i wspópracujące, które podlegaj obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. W konsekwencji za osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na swój wniosek nie należy odprowadzać składki na Fundusz Pracy. Składka na Fundusz Pracy wynosi 2,45% podstawy wymiaru odpowiadającej podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe dla osoby prowadzącej pozarolniczą dziaalność i osoby współpracującej. Składkę na Fundusz Pracy za dany miesiąc należy przekazywać do ZUS w tym samym terminie co składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne (czyli do 10. lub 15. dnia następnego miesiąca). Składkę na Fundusz Pracy - za siebie i osóbę współpracujcą- finansuje w całości płatnik, tj. osoba prowadząca pozarolniczą działalność.

więcej

Ubezpieczenie zdrowotne

Począwszy od składek należnych za okres od 1 marca 2009 r. podstawą ich wymiaru stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak ni 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku. Składka w nowej wysokości będzie obowiązywała od 1 stycznia do 31 grudnia danego roku. Składka na ubezpieczenie zdrowotne jest dla wszystkich ubezpieczonych jednakowa. Od 1 stycznia 2007 r. wynosi 9% podstawy wymiaru. W okresie od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2000 r. wynosiła 7,5%, a od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2002 r. - 7,75%, od 1 stycznia do 31 grudnia 2003 r. - 8%, od 1 stycznia do 31 grudnia 2004 r. - 8,25%, od 1 stycznia do 31 grudnia 2005 r. – 8,5%, od 1 stycznia 2006 r. do 31 grudnia 2006 r. – 8,75%.
Składka na ubezpieczenie zdrowotne jest miesięczna i niepodzielna. Składka ta nie podlega proporcjonalnemu pomniejszeniu do liczby dni podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu w danym miesiącu kalendarzowym.
Zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, jeżeli osoba prowadząca pozarolniczą działalność lub osoba z nią współpracująca uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 tej ustawy, składkę na ubezpieczenie zdrowotne opłaca z każdego z tych tytułów odrębnie. Sytuacja taka ma miejsce w przypadku zbiegu tytułów do ubezpieczeń.

Na przykład wtedy, gdy osoba prowadząca pozarolniczą działalność (lub współpracująca) jednoczenie: jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę, jest zatrudniona na podstawie umowy zlecenia, pozostaje w stosunku służbowym, ma prawo do świadczenia emerytalnego lub rentowego. Składka na ubezpieczenie zdrowotne w takich przypadkach jest opłacana zarówno z tytułu np.wykonywania pracy na podstawie umowy o prac, jak i z tytułu pozarolniczej działalności.

Zdarzają się jednak także sytuacje, gdy osoby prowadzące pozarolniczą działalność w ogóle nie opłacają składek na ubezpieczenie zdrowotne z tego tytułu. Dotyczy to osób prowadzących pozarolniczą działalność i mających ustalone prawo do emerytury lub renty bądź ustalony umiarkowany lub znaczny stopień. Natomiast prowadzące więcej niż jedną działalność (np. w spółce cywilnej) opłacają za każdą z nich.

więcej

Terminy płatnośći składek

Osoba prowadząca pozarolniczą działalność zobowiązana jest do opłacania składek za dany miesiąc w terminie: do 10. dnia następnego miesiąca - jeżeli opłaca składki wyłącznie za siebie (podany termin obowiązuje począwszy od składek za grudzie 1999 r.; do tego czasu osoba prowadząca pozarolniczą działalność, opłacająca składki wyłącznie za siebie, przekazywana je do 12 dnia następnego miesiąca), do 15. dnia następnego miesiąca - w pozostałych przypadkach (np. w przypadku opłacania składek za siebie oraz osób współpracujcą).

więcej

Wysokość składek ZUS

Wysokość składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe ustalona została w formie stóp procentowych. Stopy procentowe na poszczególne ryzyka ubezpieczeniowe osób prowadzących pozarolniczą działalność i osób z nimi współpracujących wynoszą:

• na ubezpieczenie emerytalne - 19,52% podstawy wymiaru,
• na ubezpieczenia rentowe – do 30 czerwca 2007 r. – 13% podstawy wymiaru, od 1 lipca 2007r. do 31 grudnia 2007 r. 10% podstawy wymiaru, a od 1 stycznia 2008 r. – 6% podstawy wymiaru,
• na ubezpieczenie chorobowe - 2,45% podstawy wymiaru,
• na ubezpieczenie wypadkowe, do 31.12.2002 r. - 1,62% podstawy wymiaru, a od 1.01.2003 r. do 31 marca 2006 r. - od 0,97% do 3,86% podstawy wymiaru, od 1 kwietnia 2006 r. od 0,90% do 3,60% podstawy wymiaru, od 1 kwietnia 2007 r. od 0,67% do 3,60% podstawy wymiaru, od 1 kwietnia 2009 r. od 0,67% do 3,33%

więcej

Działalność a umowa zlecenie

W sytuacji, gdy prowadzenie pozarolniczej działalności lub współpraca przy jej prowadzeniu nie jest jednym tytułem do podlegania ubezpieczeniom społecznym, osoba prowadząca tą działalność lub osoba z nią współpracująca podlega ubezpieczeniom bądź obowiązkowo, bądź dobrowolnie. Osoba, dla której ubezpieczenia społeczne są obowiązkowe, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu, ubezpieczeniu chorobowemu podlega dobrowolnie na zgłoszony wniosek. Natomiast osoba, która z tyt. prowadzonej pozarolniczej działalności lub współpracy podlega dobrowolnie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, w przypadku przystąpienia do tych ubezpieczeń, obejmowana jest równie ubezpieczeniem wypadkowym. Osoba ta w ogóle nie podlega ubezpieczeniu chorobowemu.
W przypadku równoczesnego prowadzenia pozarolniczej działalności lub wykonywania współpracy na podstawie umowy o pracę i umowy zlecenia (agencyjnej, o świadczenie usług) zawartej z innym podmiotem niż własny pracodawca, osoba prowadząca działalność lub z nią współpracująca podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z tytułu stosunku pracy.
Jeżeli jednak podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tyt. stosunku pracy, w przeliczeniu na okres miesiąca, jest niższa od najniższego wynagrodzenia (a począwszy od 1 stycznia 2003 r. od minimalnego wynagrodzenia ustalonego na podstawie odrębnych przepisów dla danego roku pracy), wspomniana osoba podlega obowiązkowo tym ubezpieczeniom równie z tyt. prowadzonej działalności (współpracy), o ile tyt. ten powstał wcześniej niż zawarta została umowa zlecenia (agencyjna, o świadczenie usług). W przedstawionej sytuacji osoba ta może jednak dobrowolnie, na swój wniosek, być objęta ubezpieczeniami także z tyt. wykonywanej umowy zlecenia (agencyjnej, o świadczenie usług) lub działalności na umowę zlecenia.
Przykład 1.
Osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą od 1999 r. jest jednoczenie zatrudniona w ramach stosunku pracy. z tyt. umowy o prac osiągnęła w styczniu 2005 r. wynagrodzenie w wysokości 800 zł (minimalne wynagrodzenie w styczniu 2005 r. wynosiło 849 zł). W tym samym miesiącu wykonywała pracę na podstawie umowy zlecenia zawartej z innym podmiotem niż własny pracodawca. Osoba, o której mowa, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z tyt. wykonywanej umowy o pracę. W styczniu, 2005 r., z uwagi na wysoko podstawy wymiaru składek z tyt. pozostawania w stosunku pracy, podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym równie z tyt. prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej. Natomiast z tyt. wykonywanej umowy zlecenia mogła podlegać dobrowolnie ubezpieczeniom społecznym. Osoba ta mogła jednak także zmienić tyt. ubezpieczeń i w okresie wykonywania umowy-zlecenia podlegać obowiązkowo ubezpieczeniom z tyt. tej umowy (i umowy o prac), natomiast z tyt. prowadzonej działalności - dobrowolnie.
Przykład 2.
Osoba zatrudniona w ramach stosunku pracy osiągnęła w marcu 2005 r. wynagrodzenie w wysokości 1000 zł (minimalne wynagrodzenie w 2005 r. wynosiło 849 zł). W tym samym miesiącu wykonywała również pracę na podstawie umowy zlecenia zawartej z innym podmiotem niż własny pracodawca. Pozarolniczą działalność gospodarczą prowadzi od 1999 r. W tym przypadku ubezpieczenia społeczne były obowiązkowe z tyt. pracy wykonywanej w ramach stosunku pracy. Z tyt. prowadzonej działalności i z tyt. wykonywanej umowy zlecenia wymieniona osoba mogła podlegać ubezpieczeniom dobrowolnie, na swój wniosek.

więcej

ZUS osoby fiz. prowadzącej działalność

Osoby prowadzące pozarolniczą działalność podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu w okresie od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wyk. działalności z wył. okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.

więcej